کتاب «هادی» طلیعه رمان دینی در غرب کشور

محمدعلی قاسمی، نویسنده و رئیس حوزه هنری استان ایلام در این جلسه گفت: در حوزه رمان دینی در زبان فارسی و خاصه ادبیات تشیع با فقر شدیدی روبه‌رو هستیم و بر اساس شاخصه‌های این گونه ادبی، رمان دینی در ایران بسیار قلیل و اندک است.

وی در خصوص علل کمبود رمانهای دینی مبتنی بر زندگی معصومین توضیح داد: در این حوزه با یک سری قواعد و اسلوب مواجهیم که هر کس نمی‌تواند به آن ورود کند چرا که حضور و شأن کرامات معصومین به نحوی است که نویسنده بنا به دیدگاه فراروایت‌ها و زاویه تخیل خودش به هر نحوی که بخواهد قلم‌فرسایی کند.

این منتقد و پژوهشگر ادبی رمان هادی را یک طلیعه مبارک و روشن در حوزه ادبیات دینی در غرب کشور دانست و گفت: این رمان به عنوان نخستین اثر محمدرضا هوری برای نویسنده آن یک افتخار است.

در ادامه دکتر نوشین پاکزاد به نقد و بررسی کتاب پرداخت و گفت: در ادبیات غرب نویسنده‌های بزرگ رمان مذهبی و دینی ننوشته‌اند اما در ادبیات عامه داستانهای بسیار زیادی در ادبیات عامه با موضوع حضرت عیسی، قدیسین و... منتشر می‌شود.

وی ادامه داد: در فضایی که همه ما و خاصه منتقدان ادبی در ایران وابسته به تئوری ها و تعاریف غربی در ادبیات هستیم و به نوعی آثار ترجمه‌ای سلیقه ما را شکل داده‌اند، نوشتن رمان دینی کاری جسورانه است که می‌توان به آن امیدوار بود.

پاکزاد در خصوص رمان هادی، روایت خطی و علی معلولی آن در کنار توصیفات موجز و پرهیز از زیاده گویی را از جشن‌های رمان دانست و گفت: نویسنده در رمان هادی با تقسیم بندی کتاب به سه بخش در کمین دشمن، ایقاظ و بر سر دوراهی یه رابطه دیالکتیکی خوب برقرار کرده است.

وی سپس به ساختار دوتایی و دوگانه سازی های رمان هادی پرداخت و آن را باارزش‌ترین قسمت رمان دانست و گفت: دوگانه‌هایی مانند پدر و پسر، متوکل و منتصر، ساخت مسجد عباسی و تخریب بقعه سیدالشهداء، عشق به رباب و عشق افلاطونی و... برگ برنده این رمان دینی است.

پاکزاد در خصوص شخصیت پردازی نیز گفت: بر خلاف عنوان کتاب، امام هادی(ع) یک شخصیت فرعی در رمان است و شخصیت اصلی منتصر عباسی است که در این رمان به یک قهرمان نادیده گرفته شده در تاریخ تبدیل شده و خواه ناخواه شخصیت امام هادی به یک شخصیت فرعی در داستان تبدیل شده و کمرنگ است که این موضوع، مخاطب مشتاق برای شناخت بیشتر از امام هادی را ناامید خواهد کرد.

این منتقد ادبی سایر شخصیت پردازی‌ها را کلیشه‌ای و تقلیدی از سریالهای امام علی و مختارنامه دانست و گفت: شخصیت‌های فرعی در رمان رها شده و بدون پرداخت هستند و شخصیت های زن بی‌اثر بوده و غیبت آنها در اثر احساس می‌شود.