یادداشتی بر مجموعه شعر " دەنگ ئاوو دەم ماسی"

یادداشتی بر مجموعه شعر " دەنگ ئاوو دەم ماسی"

مجموعه غزل" دەنگ ئاوو دەم ماسی" سروده امید ظاهری و همچنین نخستین مجموعه از سروده های این شاعر است.
" دەنگ ئاوو دەم ماسی" را انتشارات باشور با حمایت حوزه هنری در تیراژ ٥۰۰ نسخه با همراه سی دی انتشار داده است.
امید ظاهری از شاعران جوان ایلامی است که نزدیک به یک دهه در کانون ادبی هانا فعالیت دارد و مدت زمانی است که اجرا جلسات هفتگی را بر عهده دارد.
درون مایه اشعار "دەنگ ئاوو دەم ماسی" عاشقانه است؛ اگر چه در پاره ای از بیت ها، شاعر کوشیده نگاهی فراتر از تغزل داشته باشید و مفاهیم پیرامونی اش را
از دریچه ای دیگر به تصویر بکشد.
عنوان مجموعه "دەنگ ئاوو دەم ماسی"
برگزفته از نیم مصراعی از غزل های شاعر است ترکیبی شاعرانه و عاشقانه است که با تازگی هم همراه است.

شاعردر مجموعه " دەم ئاوو دەم ماسی"
در پرداخت ایده ها کوشیده است که زبان شعری اش را به زبان گفتار نزدیک سازد و به نوعی زبان شعری متمایزی داشته باشد و با انتخاب واژه هایی که گاه در گفتگوی های روزمره به کار برده می شوند و استفاده از عبارات و تشبیه های دیگر گونه سعی در داشتن سبک شعری منحصر به خود داشته است.
شاعر در مواردی از شگردها و تکنیک زبانی دیگر شاعران کردی سرای متأخر تاثیر پذیری داشته است.
شاعر با استفاده از وزن های آهنگین و استفاده از قافیه های درونی به موسیقی و غنای زبانی واژه ها افزوده است و استفاده شاعر بیشتر از وزن های دوری بوده است و تنوع وزنی کمتر در مجموعه
دیده می شود.
شاعر با استفاده از زبان روان و گاه استفاده از واژه های "بانەجەو" "مانێشت" "قەڵاقیران" و "شاباد" سعی در بومی سازی فضای شعرها داشته است و در این میان می توان به عبارات کنایی" تێوڵ ناشتم" و "قەسر و بار" و "شاباد و قەن" اشاره کرد و ردپای لهجه ایلی شاعر را در مجموعه می توان مشاهده کرد.

شاعر در پاره ای از بیت ها با استفاده از ظرفیت طنز آمیز عبارات به شیرینی ابیات افزوده است.

نسار تِ باخ بەرین، تف ت واران شرین

تفد دە نەخش تێوڵم، ئێ خوەرەتاو خالیە

پیرە ژنێ دینە ک هە وڕینە ها لەوەر قەوێ

لە ساف نان، دەس پەتی هاتگەسەو، لە ئیمەسە

در بیت دیگر در مصراع دوم به نظر می رسد شاعر در پرداخت ایده مد نظر خود که گویا اشاره ای به دوران کودکی و خردسالی است چندان کامیاب نبوده است.

ئەر لە زەمانێگەو نەۊەم، لەو ساوە تێوڵ ناشتم

یەێ گڕ هچانێ دیمە خەو، وەختێ ک سێوڵ ناشتم

به نظر میرسد شاعر به ضرورت هم قافیه بودن "سێوڵ" و "تێوڵ" از این واژه استفاده کرده است.

در بیتی دیگر شاعر به جای واژه "وەتێ" بە جای "وەختێ" شکل رایج آن استفاده کرده است. و شاید شاعر به ضرورت وزن از این واژه استفاده کرده است.

دنێا وەتێ هۊر ت کەم دی فریە تامە وە خودا

تام ڕح بنیاێم سەونزە دە نامە وە خودا

شاعر مجموعه "دەنگ ئاوو دەم ماسی" در پرداختن ایده ها، در پاره ای از شعر اندوه پنهان دارد و فضای شعرها اندکی به تیرگی گراییده است.

بیل ک یەێ دەم بسزم، هەێ چنە حاڵێ بێشترە

دِرِس ک هشکم، کەم کەم لەشم زخاڵێ بێشترە

ئەو دۊەتەمە ک دڵ خوەشە گووش لە قسیەێ تەکنن

ئەمان لە ئێرە دەمتەقەێ چەوەێل کاڵێ بێشترە

ت پسا گوڵوەنی تەنکێ لە پایزێ

م پسا ئەور کوت دوڕ نام سەردەوا

در اکثر غزل ها شاعر از ردیف به موازات قافیه استفاده کرده است و در غزل شماره ۲٥ انتخاب واژه "ماشینی" به عنوان ردیف سعی در نوآوری داشته است که در اکثر بیت ها ردیف نتوانسته در خدمت قافیه و مفهوم بیت باشد.

یەێ ڕاحەت ماشینی، یەێ خوەشاڵ ماشینی

یەێ عشق پڵاسیکی، وە کژاڵ ماشینی

که به عنوان مطلع شعر از استحکام لازم از نظر مفهوم و معنایی که می تواند در ذهن مخاطب داشته باشد بهره چندانی ندارد.

و دربیت ڕپ ڕپ دڵ م وڵ کوت، تپ تپ قول م گڵ کوت

ژین هە ئێ خیاوانەس، وە ڕواڵ ماشینی

که تکرار اسم صوت های ڕپ ڕپ، تپ تپ
مصراع را با سکته های زبانی همراه ساخته و در ایجاد تاثیر خوشایندی به لحاظ موسیقیایی ناکام مانده و مصراع دوم هم کار کرد معنایی در تکمیل بیت به دنبال نداشته است.

مجموعه "دەنگ ئاوو دەم ماسی"
مجموعه ای است که خالی از تصاویر و ظرایف ادبی نیست و با مرور این مجموعه می توان ابیاتی از این دست مشاهده کرد.

گوڵ خەنس ڕا خاترم، بڵبڵ خوەنس ڕا خاترم

وەختێ خەوەر لە جەرگ گوڵ، لە حاڵ بڵبڵ ناشتم

هامە خشتو ژێر مشتو ئەۊ وڵم کەێ یا گرێگەم

یەێ سەرە هامەڵ گژ خوەم، دەس وڵم کەێ پا گرێگەم

چەو وە چەو دۊدە ک دۊنم، پێشت خوەم نیەوگە ستۊنم

دێو سەختێ ها دەرۊنم، ئاخرێ یەێ جا گرێگەم

دۊەتێگم هامە سێ مانگان، ک وە دی ناتمە هێمان

ک دنیا کوڕ تووەێ زانم، هە دەێ ڕووژەێلە بێ زا چم

گیس ت ئەر بەیەو پڕێ قسیەل شاعرانەسە

چووپی گیس ت خوداێ ئەڵپەڕگەێ کوڕانەسە

هەنەێ ک دۊنمەت چمان باڵ گرم وە ئاسمان

هەنەێ ک نیەۊنمد چمان ئێوارەل جمانەسە

و بیت های فراوان دیگر از این جنس در مجموعه آمده است.

یا پرسەسە یا سۊرە لە هەر جارێگم

نامم شلخە هەڵکەدەوە شارێگم

م سادە نییم، سادە وە لاێەو رەد بووم

ئەر بۊنمەێەو، پێچمێەو، مارێگم

از دیگر شعر های زیبای مجموعه می توان
به شعر شماره ۲ اشاره کرده است که از لطافت زبانی و عاطفی و انسجام معنایی بر خوردار است که به صورت ترانه و آهنگ هم به اجرا در آمده است.

بێ ت خوەم و شعرەلم
خەمێ ک هە ها وەلم
بەخت سیەێ شەش کەلم

لە بان یەک کوویمن
بەو وە یەکەو بوویمن

چیەمم هە ها دەرانە
عمڕێگە کارمانە
من و دەرە کوانە

ئەگەر ت بای نوویمن
بەو وە یەکەو بوویمن

ئەگەر ت خاسی مِ گەن
ئەگەر م ِچایم ت قەن
هەر چگە بوو وە یەێ فەن

هن گوڵ سوویمن
بەو وە یەکەو بوویمن

#نقد_کتاب
#حوزه_هنری_استان_ایلام

@

 

hanaart99